Toelichting

 

Wij als jongeren roepen op tot verankering van het klimaatakkoord van Parijs als beleggingsrichtlijn in de Code Pensioenfondsen, omdat het voor ons van wezenlijk belang is dat het vermogen van de pensioenfondsen ingezet wordt ten behoeve van verduurzaming van de economie. Met ondertekening van het akkoord van Parijs hebben nagenoeg alle landen ter wereld, waaronder Nederland, toegezegd om de mondiale temperatuurstijging te beperken. De stijging mag niet boven de 2 graden Celsius uitkomen, maar er wordt gestreefd naar een maximum van 1,5 graad om de risico's en impact van klimaatverandering te beperken.

Inmiddels hebben naast de rijksoverheid honderden bedrijven, gemeentes en andere organisaties in Nederland zich publiekelijk achter de doelstellingen van het akkoord van Parijs geschaard. Onder deze organisaties bevinden zich ook verschillende pensioenfondsen zoals ABP, BPL en PME en pensioenuitvoeringsorganisaties, zoals APG en PGGM. De inzet van de pensioensector in Nederland is in het bijzonder belangrijk, omdat zij met circa €1400 miljard belegd vermogen aanzienlijke invloed uit kunnen oefenen op de bedrijven waarin wordt geïnvesteerd. Het belang van duurzame beleggingen is dan ook bevestigd op zowel nationaal niveau als internationaal niveau. Op nationaal niveau bijvoorbeeld door DNB en op internationaal niveau bijvoorbeeld door Christiana Figueres, secretaris-generaal van het UNFCCC.

Ondanks de publieke druk op en toezeggingen van de pensioenfondsen en  uitvoeringsorganisaties blijkt in de praktijk dat het beleid van de sector nog niet in lijn is met Parijsakkoord. Uit een onderzoek van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling uit oktober 2017 bleek dat 56% van de pensioenfondsen zelfs nog geen duurzaamheidsdoelen had opgesteld omtrent hun lange termijn beleggingsstrategie. Twee van de grootste pensioenfondsen, ABP en PFZW, hebben dit wel gedaan, maar uit een analyse van hun beleggingsportefeuilles blijkt dat ook deze nog niet in lijn zijn met het Parijsakkoord.

Tweeledig belang

Wij als jongeren hebben er om twee redenen in het bijzonder belang bij dat pensioenfondsen zich niet alleen uitspreken voor het Parijsakkoord, maar ook hun beleggingsportefeuille hiermee in lijn brengen. De eerste reden is dat door haar beleggingsvermogen de sector een belangrijke rol heeft in het voorkomen van (catastrofale) klimaatverandering. Vele publicaties beschrijven de gevolgen van een wereldwijde temperatuurstijging van meer dan 2 graden Celsius. Deze gevolgen, zoals overstromingen, extreem weer en verspreiding van plagen en ziektes, zullen een destabiliserende werking op de wereld hebben met onomkeerbare effecten. Als het Parijsakkoord niet wordt nageleefd zal iedereen op de wereld de lasten en kosten moeten dragen van deze effecten. In de praktijk zal het welzijn dat pensioen ons beoogd te geven hierdoor aanzienlijk minder zijn.

De tweede reden dat het voor ons als jongeren in het bijzonder belangrijk is dat pensioenfondsen beleggen in lijn met het Parijsakkoord is omdat niet duurzame investeringen op termijn hun waarde zullen verliezen. De Engelse denktank Carbon Tracker voorspelt dat, als de benodigde maatregelen worden genomen om opwarming van de aarde tegen te gaan, in 2025 het vermogen van fossiele-brandstofbedrijven al met $2200 miljard zal verminderen. Als deze trend zich in de tweede helft van deze eeuw voortzet zal het vermogen van niet-duurzame ondernemingen nog verder afnemen. Het te laat uitstappen uit investeringen in niet-duurzame ondernemingen zal op de lange termijn dus zorgen voor lagere, misschien zelfs wel negatieve, rendementen. Dit zal er weer voor zorgen dat het pensioenkapitaal van de huidige generatie jongeren lager uitvalt dan wenselijk is. Ook vanuit een strikt financieel oogpunt zijn wij als jongeren daarom erbij gebaat dat pensioenfondsen, op tijd, duurzaam gaan beleggen.

Onze oproep: pas de Code Pensioenfondsen aan

Wij hebben als werkgroep Duurzaamheid van het PensioenLab 2018 de afgelopen maanden onderzocht hoe wij ervoor kunnen zorgen dat pensioenfondsen duurzamer gaan beleggen. Fondsen zeggen wel het Parijsakkoord te steunen en de doelstelling na te streven, maar brengen dit lang niet allemaal in de praktijk. Omdat het niet van de ene op de andere dag af te dwingen is dat fondsen massaal hun beleggingsbeleid drastisch aanpassen willen wij er allereerst voor zorgen dat zij in ieder geval transparant zijn over hoe duurzaam hun beleggingsbeleid is. Om dit te bewerkstelligen roepen wij de pensioensector op om de Code Pensioenfondsen aan te passen. Wij zouden graag zien dat de tekst van norm 27, inclusief toelichting, wordt vervangen door het volgende:

Het pensioenfonds hanteert een beleggingsbeleid dat in lijn is met de doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs en rapporteert hoe het beleid is in lijn met deze doelstelling. Hierbij houdt het bestuur ook rekening met goed ondernemingsbestuur.

Toelichting:

Op grond van artikel 135, vierde lid van de Pensioenwet zorgt het bestuur ervoor dat in het beleggingsbeleid staat hoe het fonds rekening houdt met milieu en klimaat, mensenrechten en sociale verhoudingen. In aanvulling hierop dient het fonds concreet aan te geven hoe hun beleggingsbeleid bijdraagt aan de klimaatdoelstelling uit het klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Hier is het doel gesteld de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden Celsius te houden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk, bij voorkeur zelfs onder de 1,5 graden Celsius. Het fonds dient dit openbaar te maken door hierover te rapporteren in haar jaarverslag of op haar website.

Daarnaast past het - in het kader van de corporate governance code - om als belegger in ondernemingen ook goed ondernemingsbestuur te bevorderen.

Wij geloven dat verslaggeving in lijn met deze norm op drie manieren zal bijdragen aan de duurzaamheid van de beleggingsportefeuilles van pensioenfondsen. Ten eerste zal het fondsbestuurders verplichten om de duurzaamheid van hun beleggingen tegen een meetlat te leggen en hier beleid op te voeren. Ten tweede zal het toezichtorganen de benodigde informatie verschaffen om te kunnen controleren of het beleggingsbeleid in de praktijk correspondeert met uitgesproken ambities van het pensioenfonds aangaande verantwoord beleggen. Ten derde zal het de regering, deelnemers en maatschappelijke organisaties in staat stellen om de duurzaamheid van het beleggingsbeleid te beoordelen.

Het is noodzakelijk en steeds makkelijker voor investeerders om vast te stellen of de scope 1, 2 en 3 emissies van hun beleggingsportefeuille in lijn zijn met het Parijsakkoord, door middel van instrumenten en richtlijnen die de afgelopen jaren voor dit doel zijn ontwikkeld. Een van de standaarden die hiervoor is ontwikkeld zijn de aanbevelingen van de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD). In april van dit jaar heeft de werkgroep Klimaatrisico’s van het Platform voor Duurzame Financiering van DNB bedrijven opgeroepen om volgens deze standaarden te rapporteren. De komende tijd zullen er daarnaast steeds specifiekere ‘best practices’ in de sector ontstaan die rapportage hierover zullen vergemakkelijken.

Concluderend roepen wij als werkgroep Duurzaamheid van het PensioenLab 2018 samen met een coalitie van (jongeren)organisaties de Pensioensector op om de 2-gradendoelstelling van Parijs te verankeren als beleggingsrichtlijn in de Code Pensioenfondsen.

Evelien Cornelisse, Madelijn Bazen, Thijs Willems, Sander Jaworski, Jasper Quist, Fabian Kemps Verhage, Remo Kleij